Kumaravyasa

ಕರ್ಣಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿ

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕವಿ. ಕರ್ನಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾ ಮಂಜರಿ ಅಥವಾ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ ಈತನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿ. ಇದು ಮೂಲ ಮಹಾಭಾರತದ ಮೊದಲ 10 ಪರ್ವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹತ್ತನೇ ಗದಾಪರ್ವದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೇ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಯನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಕಥಾಭಾಗವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನನ್ನು “ರೂಪಕಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ

ಇದು ವೇದವ್ಯಾಸರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ತನ್ನದೇ ಆದ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಮಾರ್ಪಾಟಿನೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾಮಿನಿಷಟ್ಪದಿ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗದುಗಿನ ನಾರಣಪ್ಪನು ಬರೆದ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾವ್ಯ. ಇವನು ತನ್ನನ್ನು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ‘ಕರ್ನಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾ ಮಂಜರಿ’ ಎಂದು ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ‘ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ’ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂಲ ಮಹಾಭಾರತದ ಮೊದಲ 10 ಪರ್ವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹತ್ತನೇ ಗದಾಪರ್ವದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೇ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಯನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಕಥಾಭಾಗವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.

ಪರ್ವ ಮತ್ತು ಸಂಧಿಗಳ ವಿವರ

1. ಆದಿಪರ್ವ: 20

1 ನೇ ಸಂಧಿ: ಮಂಗಳಾಚರಣೆ ;2 ನೇ ಸಂಧಿ : ಭಾರತ ಕಥಾರಂಭ; 3 ನೇ ಸಂಧಿ :ಕರ್ಣ ಜನನ ; 4 ನೇ ಸಂಧಿ :ಕುರು ಪಾಂಡವರ ಜನನ; 5 ನೇ ಸಂಧಿ ಪಾಂಡು ವೃತ್ತಾಂತ; 6 ನೇ ಸಂಧಿ : ಭೀಮ ದುರ್ಯೋಧನರ ವೈರ – ದ್ರೋಣರಾಗಮನ; 7 ನೇ ಸಂಧಿ: ಶಸ್ತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ; ದ್ರುಪದ ಮಾನಭಂಗ; ದ್ರೌಪದಿ – ದೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನರ ಜನನ;; 8 ನೇ ಸಂಧಿ:ಅರಗಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ; 9ನೇ ಸಂಧಿ : ಹಿಡಿಂಬಕ ವಧೆ, ಹೈಡಿಂಬ ಜನನ; 10ನೇ ಸಂಧಿ:ಬಕವಧೆ ; 11ನೇ ಸಂಧಿ:ಅಂಗಾರವರ್ಮ ವೃತ್ತಾಂತ. ಪಾಂಚಾಲ ನಗರ ಪ್ರವೇಶ; 12ನೇ ಸಂಧಿ:ಸ್ವಯಂವರ ಸಿದ್ಧತೆ.; 13 ನೇ ಸಂಧಿ:ಸ್ವಯಂವರ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ದ್ರೌಪದಿ.; 14 ನೇ ಸಂಧಿ:ರಾಜರಾಜರನ್ನಲ್ಲಾ ಮತ್ಸ್ಯ ಯಂತ್ರ ಗೆದ್ದಿತು.; 15ನೇ ಸಂಧಿ:ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವೇಷಧಾರಿ ಅರ್ಜುನ: ಯಂತ್ರ ಬೇಧನ ರಿಪುನೃಪ ಮರ್ದನ. 16 ನೇ ಸಂಧಿ: ವ್ಯಾಸರ ಉಪದೇಶ; 17ನೇ ಸಂಧಿ: ಮತ್ತೆ ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಪಾಮಡವರ ಪ್ರವೇಶ; 18ನೇ ಸಂದಿ:ರಾಜ್ಯ ವಿಭಜನೆ; 19ನೇ ಸಂಧಿ,ಸುಭದ್ರಾ ಪರಿಣಯ; 20 ನೇ ಸಂಧಿ:ಖಾಂಡವ ವನ ದಹನ.

2. ಸಭಾಪರ್ವ: 16

1 ನೇ ಸಂಧಿ: ರಾಜಸೂಯಾರಂಭ; 2 ನೇ ಸಂಧಿ: ಜರಾಸಂದನ ವಧೆ; 3ನೇ ಸಂಧಿ: ಪಾರ್ಥ ದಿಗ್ವಿಜಯ; 4 ನೇ ಸಂಧಿ: ಭೀಮನ ಪೂರ್ವ ದಿಗ್ವಿಜಯ; 5 ನೇ ಸಂಧಿ: ಸಹದೇವನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಗ್ವಿಜಯ; 6 ನೇ ಸಂಧಿ: ನಕುಲನ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿದ್ವಿಜಯ ; 7 ನೇ ಸಂಧಿ: ಯಾಗಾರಂಭ; 8 ನೇ ಸಂಧಿ: ಶಿಶುಪಾಲ ಪ್ರತಾಪ; 9ನೇ ಸಂಧಿ : ಭೀಷ್ಮರಿಂದ ಕೃಷ್ನ ಸ್ತುತಿ; 10ನೇ ಸಂಧಿ:ಶಿಶುಪಾಲ ಛೇದನ; 11ನೇ ಸಂಧಿ:ಯಾಗ ಸಮಾಪ್ತಿ ; 12ನೇ ಸಂಧಿ:ಕಾಲಪಾಶಾಕರುಷಣದಿಂದ ಧರ್ಮರಾಯ ಹಸ್ತಿನಾವತಿಗೆ ಪಯಣ; 13 ನೇ ಸಂಧಿ:ಕಪಟದ್ಯೂತದಲ್ಲಿ ಕೌರವ ಧರ್ಮಜನನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.; 14 ನೇ ಸಂಧಿ:ಪರಿಭವದಿಂದ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸ್ತುತಿ ಕಾಯುತ್ತದೆ. ; 15ನೇ ಸಂಧಿ:ನೊಂದ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂತೈಸಿ ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ.: 16 ನೇ ಸಂಧಿ: ಮತ್ತೆ ದ್ಯೂತ; ಮತ್ತೆ ಸೋಲು;ವನವಾಸ ಯಾತ್ರೆ;

3. ಅರಣ್ಯಪರ್ವ: 23

1 ನೇ ಸಂಧಿ :ವನಪ್ರವೇಶ, ಕಿಮ್ಮೀರನ ವಧೆ ;2 ನೇ ಸಂಧಿ : ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಸಂದರ್ಶನ; 3ನೇ ಸಂಧಿ :ಕಣ್ವಾಶ್ರಮದ ಜಂಬೂಫಲ; 4 ನೇ ಸಂಧಿ :ಇಂದ್ರಕೀಲಕ್ಕೆ ಅರ್ಜುನನ ಯಾತ್ರೆ; 5 ನೇ ಸಂಧಿ: ಶಂಭು ಕಿರಾತಪ್ರವೇಶ;ಮೂಕದಾನವ ದಹನ; 6 ನೇ ಸಂಧಿ :ಧೀರಭಕ್ತ ಅರ್ಜುನನಿಗಾದ ಶಿವಕರುಣೆಯ ಲಾಭ; 7 ನೇ ಸಂಧಿ:ಇಂದ್ರಪುರಕ್ಕೆ ಅರ್ಜುನ; 8 ನೇ ಸಂಧಿ:ಊರ್ವಸಿಯ ಸುಮನೋಹರ ಪ್ರಣಯದಿಂದ ಅರ್ಜುನ ಪಾರಾದುದು.; 9ನೇ ಸಂಧಿ : ಧರ್ಮನಂದನನ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ; 10ನೇ ಸಂಧಿ:ಭೀಮ ಆಂಜನೇಯನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; 11ನೇ ಸಂಧಿ:ಜಟಾಸುರ ಮಣಿಮಾನನರನ್ನು ಭೀಮ ಕೊಂದುದು.; 12ನೇ ಸಂಧಿ:ಧರ್ಮರಾಯನಿಗೆ ಅರ್ಜುನ ನಿರೂಪಿಸಿದ ನಿವಾತಕವಚರ ಯುದ್ಧ ವರ್ಣನೆ; 13 ನೇ ಸಂಧಿ:ಸರ್ಪಬಂದನದಿಂದ ಭೀಮಸೇನನ್ನು ಧರ್ಮರಾಯ ಉಳಿಸುತ್ತಾನೆ.; 14 ನೇ ಸಂಧಿ:ಕೃಷ್ಣಾಗಮನ.;15ನೇ ಸಂಧಿ:ಮುನಿಗಳ ಉಪಕಥೆ: 16 ನೇ ಸಂಧಿ: ದೂರ್ವಾ ವೃತ್ತಾಂತ; 17ನೇ ಸಂಧಿ: ಘೋಷಯಾತ್ರೆಯ ನೆಪ; 18ನೇ ಸಂದಿ:ಗಂಧರ್ವ ಕೌರವ ಬಲಗಳೊಡನೆ ಹೋರಾಟ; 19ನೇ ಸಂಧಿ,ಚಿತ್ರಸೇನ ಕೌರವನನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಒಯ್ಯುತ್ತಾನೆ; 20 ನೇ ಸಂಧಿ:ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಚಿತ್ರಸೇನನ ಪರಾಭವ.; ೨೧ನೇ ಸಂಧಿ:ಮಾನಭಂಗದಿಂದ ನೊಂದ ಕೌರವ ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶಕ್ಕೆ ತೊಡಗುವನು, ಅವನಿಗೆ ರಾಕ್ಷಸೋಪದೇಶ; ೨೨ನೇ ಸಂಧಿ:ಸೈಂಧವನಿಂದ ದ್ರೌಪದಿಯ ಅಪಹರಣ, ಅವನ ಪರಿಭವ-ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ- ಶಿವನಿಂದ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ವರ, ೨೩ನೇ ಸಂಧಿ:ಯಕ್ಷಪ್ರಶ್ನೆ.

4. ವಿರಾಟಪರ್ವ: 10

1 ನೇ ಸಂಧಿ :ವಿರಾಟನಗರ ಪ್ರವೇಶ,; 2 ನೇ ಸಂಧಿ :ದ್ರೌಪದಿಯಲ್ಲಿ ಕೀಚಕನ ಮೋಹ; 3ನೇ ಸಂಧಿ :ಭೀಮನಿಂದ ಕೀಚಕನ ವಧೆ; 4 ನೇ ಸಂಧಿ :ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ಭೀಮ ಸಶರ್ಮಕನನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ; 5 ನೇ ಸಂಧಿ: ಉತ್ತರಗೋಗ್ರಹಣ, ಉತ್ತರನ ಪೌರುಷ, ಅರ್ಜುನನ ಸಾರಥ್ಯ; 6 ನೇ ಸಂಧಿ :ಭೀತಿಗೊಂಡ ಉತ್ತರನನ್ನು ಕಲಿಮಾಡಿ ಅರ್ಜುನ ಕೌರವ ಬಲವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ.;7 ನೇ ಸಂಧಿ: ಕೌರವನನ್ನು ಸದೆದು ಗೋವುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದುದು.; 8 ನೇ ಸಂಧಿ:ಸನ್ಮೋಹನಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗ.; 9ನೇ ಸಂಧಿ : ಉತ್ತರ ಧನಂಜಯರು ಜಯಶಾಲಿಗಳಾಗಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದುದು.; 10ನೇ ಸಂಧಿ:ಅಭಿಮನ್ಯು ಉತ್ತರೆಯರ ಮದುವೆಗೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಬರುತ್ತಾನೆ;

5. ಉದ್ಯೋಗಪರ್ವ: 11

1 ನೇ ಸಂಧಿ :ಭಕ್ತಕುಟುಂಬಿ ಅರ್ಜುನನ ಸಾರಥಿಯಾಗುವುದು.; 2 ನೇ ಸಂಧಿ :ಶಲ್ಯನನ್ನು ಕೌರವ ಒಲಿಸಿಕೊಂಡುದು, ಸಂಜಯನ ದೌತ್ಯ; 3ನೇ ಸಂಧಿ :ವಿದುರ ನೀತಿ; 4 ನೇ ಸಂಧಿ :ಸನತ್ಸುಜಾತ ನೀತಿ; 5 ನೇ ಸಂಧಿ:ಕೃಷ್ಣ ಪಾಂಡವರು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಸಂಜಯ ಕೌರವರಿಗೆ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ; 6 ನೇ ಸಂಧಿ :ಸಂಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಪಾಂಡವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಹದಗೊಳಿಸಿದುದು.;7 ನೇ ಸಂಧಿ: ‘ಕಾಳಗವನೇ ಬಲಿದು ಬಹೆ’ ಎಂದು ದ್ರೌಪದಿಗೆ ವಚನವಿತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಹಸ್ತಿನಾವತಿಗೆ ಪಯಣ.; 8 ನೇ ಸಂಧಿ:ಕೌರವನ ಒಡ್ಡೋಲಗಕ್ಕೆ ರಾಯಭಾರಿ ಕೃಷ್ಣ ನಡೆತರುತ್ತಾನೆ.; 9ನೇ ಸಂಧಿ : ‘ಬಿಡು ನೆಲನ, ಕೇಡಿಗರ ಮಾತಿಗೊಡಂಬಡದಿರು’ ಎಂದು ಹೇಲಿದ ಕೃಷ್ಣನ್ನು ಕೌರವ ಕಟ್ಟುವ ಯೋಜನೆ, ವಿಶ್ವರೂಪದರ್ಶನ.; 10ನೇ ಸಂಧಿ:ಕರ್ಣಬೇಧನ;11ನೇ ಸಂದಿ: ದೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾಗುತ್ತಾನ್.

6. ಭೀಷ್ಮಪರ್ವ: 10

1 ನೇ ಸಂಧಿ :ಭೀಷ್ಮನು ಕೌರವರ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾದುದು.; 2 ನೇ ಸಂಧಿ :ಶತ್ರು ಸುಭಟರನ್ನು ಧರ್ಮರಾಯನು ಸಾಮದಿಂದ ಒಲಿಸಿಕೊಂಡುದು.; 3ನೇ ಸಂಧಿ :ತನ್ನ ನಿಜವನ್ನು ತೋರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನ ವಿಷಾದವನ್ನು ಕಳೆಉದು.; 4 ನೇ ಸಂಧಿ :ಯುದ್ಧಾರಂಭ; 5 ನೇ ಸಂಧಿ:ಉಭಯ ಪಕ್ಷದ ಮಹಾರಥರ ಯುದ್ಧ. ; 6 ನೇ ಸಂಧಿ :ಕೃಷ್ಣನ ಕೋಪವನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿ ಅದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಮನಗೊಳಿಸಿ ದೇವನಿಗಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅಪವಾದವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ.;7 ನೇ ಸಂಧಿ: ಕೃಷ್ಣನೊಡನೆ ಬಂದ ಪಾಂಡವರುಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲು ಭೀಷ್ಮರು ಶಸ್ತ್ರಸಂನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದುದು.; 8 ನೇ ಸಂಧಿ:ಅರ್ಜುನನ ಪ್ರತಾಪವನ್ನು ಕಂಡದ್ರೋಣಾದಿಗಳ ಬೆರಗು.; 9ನೇ ಸಂಧಿ : ಭೀಷ್ಮಾರ್ಜುನ ಸಂಗ್ರಾಮ.; 10ನೇ ಸಂಧಿ:ಭೀಶ್ಮರ ಶರಶಯನ.

7. ದ್ರೋಣಪರ್ವ: 19

1 ನೇ ಸಂಧಿ :ದ್ರೋಣ ಸೇನಾದಿಪತ್ಯ;; 2 ನೇ ಸಂಧಿ : ಧರ್ಮರಾಯನನ್ನು ಹಿಡಿದುತರುವುದಾಗಿ ಕೌರವನಿಗೆ ದ್ರೋಣರು ಭಾಷೆ ಕೊಡುವುದು.; 3ನೇ ಸಂಧಿ :ಸುಪ್ರತೀಕ ಭಗದತ್ತರನ್ನು ಅರ್ಜುನ ಕೊಲ್ಲುವುದು; 4 ನೇ ಸಂಧಿ :ಪದ್ಮವ್ಯೂಹ ರಚನೆ, ವ್ಯೂಹ ಬೇಧನಕ್ಕೆ ಅಭಿಮನ್ಯು ಹೊರಟಿದ್ದು,; 5 ನೇ ಸಂಧಿ: ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಮಕ್ಕಳಾಟಿಕೆ ಅತಿರಥರಿಗೆ ಮೃತ್ಯವಾಟವಾಗಿ ಶತ್ರು ಕುಮಾರರು ಅಹುತಿಗೊಳ್ಳುವರು.; 6 ನೇ ಸಂಧಿ :ಕಾಡುಕಿಚ್ಚಿನ ಉಪಶಮನ, ಅಭಿಮನ್ಯವಿನ ಮರಣ; 7 ನೇ ಸಂಧಿ:ಧರ್ಮರಾಯನ ದುಃಕಾತಿರೇಕ, ವ್ಯಾಸರ ಉಪದೇಶ; 8 ನೇ ಸಂಧಿ:ಅರ್ಜುನನ ಭಯಂಕರ ಶೋಕ, ಕೋಪ ಸೈಧವ ವಧೆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ.; 9ನೇ ಸಂಧಿ : ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದ್ರೋಣರನ್ನು ಗೆದ್ದು ಅರ್ಜುನ ಸೈನ್ಯವ್ಯೂಹವನ್ನು ಬೇಧಿಸುವುದು. ; 10ನೇ ಸಂಧಿ:ಕೌರವನನ್ನು ಗೆದ್ದ ಅರ್ಜುನ ಬಳಲಿದ ತನ್ನ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಸಂಗ್ರಾಮ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಸುವುದು.; 11ನೇ ಸಂಧಿ:ಧರ್ಮರಾಜ ಕಳಿಸಿದ ಸಾತ್ಯಕಿ ಅರ್ಜುನನ್ನು ಸೇರುವುದು.; 12ನೇ ಸಂಧಿ:ಭೀಮಸೇನ ಕೌರವಾನುಜರನ್ನು ಅಹುತಿಗೊಳ್ಳುವುದು.; 13 ನೇ ಸಂಧಿ:ದ್ರೋಣರನ್ನು ಗೆದ್ದ ಭೀಮ ಕರ್ಣನೊಡನೆ ಸೆಣಸಿ ಘಾಸಿಯಾಗುವುದು.; 14 ನೇ ಸಂಧಿ:ಸೈಂದವ ವಧೆ.;15ನೇ ಸಂಧಿ:ಘಟೋತ್ಕಚನ ರಾತ್ರಿ ಯುದ್ಧ: 16 ನೇ ಸಂಧಿ: ಕರ್ಣನಿಂದ ಅವನ ಮರಣ.; 17ನೇ ಸಂಧಿ: ರಾತ್ರಿಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣರ ಉಗ್ರ ಪ್ರತಾಪ.; 18ನೇ ಸಂದಿ:ದ್ರೋಣರ ಮರಣ.; 19ನೇ ಸಂಧಿ:ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಪ್ರಲಯ ಕೋಪ, ನಾರಾಯಣ ಅಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಂದ ರಕ್ಷೆ.

8. ಕರ್ಣ ಪರ್ವ: 27

1 ನೇ ಸಂಧಿ :ಕರ್ಣನ ಸೇನಾದಿಪತ್ಯ;; 2 ನೇ ಸಂಧಿ : ಭೀಮಸೇನನು ಕ್ಷೇಮಧೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು.; 3ನೇ ಸಂಧಿ :ಕೌರವಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಾತ್ಯಕಿ ಕಲಕುವುದು; 4 ನೇ ಸಂಧಿ :ದುರ್ಯೋದನನ್ನು ಧರ್ಮರಾಯ ಗೆಲ್ಲುವುದು,; 5 ನೇ ಸಂಧಿ: ತ್ರಿಪುರ ದಹನದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿ ಕೌರವನು ಶಲ್ಯನನ್ನು ಕರ್ಣನ ಸಾರಥಿಯಾಗಲು ಒಡಂಬಡಿಸುವುದು.; 6 ನೇ ಸಂಧಿ :ತ್ರಿಪುರ ದಹನದ ಕಥೆ; 7 ನೇ ಸಂಧಿ:ಕಾಮಾರಿಯು ತ್ರಿಪುರಾರಿಯಾದುದಯ; 8 ನೇ ಸಂಧಿ:ಸಾರಥಿ ಶಲ್ಯನೊಡನೆ ಕರ್ಣ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಬರುವುದು.; 9ನೇ ಸಂಧಿ : ಶಲ್ಯ ಕರ್ಣರ ತಿಕ್ಕಾಟ. ; 10ನೇ ಸಂಧಿ:ಸುಷೇಣನನ್ನು ಭೀಮ ಕೊಂದುದು.;11ನೇ ಸಂಧಿ:ಧರ್ಮರಾಯನನ್ನು ಕರ್ಣ ಭಂಗಿಸುವುದು.; 12ನೇ ಸಂಧಿ:ಭೀಮನಿಂದ ಕರ್ಣನ ಪರಾಭವ.; 13 ನೇ ಸಂಧಿ:ಭೀಮನಿಂದ ಕೌರವಾನುಜರ ಮರಣ.; 14 ನೇ ಸಂಧಿ:ಅರ್ಜುನನು ಅಣ್ಣನ ಸೋಲನ್ನು ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ ಕೌರವ ಬಲವನ್ನು ಸವರುವುದು.;15ನೇ ಸಂಧಿ:ಕೌರವಸಾಗರವನ್ನು ಭೀಮಸೇನ ಕದಡುವುದು.: 16 ನೇ ಸಂಧಿ: ನೊಂದ ಅಣ್ಣನನ್ನು ಕಾಣಲು ಅರ್ಜುನ ಕೃಷ್ಣನೊಡನೆ ಬರುವುದು, ಧರ್ಮಜನ ಬಿರುನುಡಿ.; 17ನೇ ಸಂಧಿ: ಅವಮಾನಿತ ಅರ್ಜುನ ಅಣ್ಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆಂದು ಮುನ್ನುಗ್ಗುವುದು.ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಹಿತವಚನ, ಸಹೋದರರ ಸಮ್ಮಿಲನ; 18ನೇ ಸಂದಿ:ಅಣ್ಣನಾಣತಿ ಪಡೆದು ಅರ್ಜು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟುದು ; 19ನೇ ಸಂಧಿ:ದುಶ್ಯಾಸನನ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಭೀಮಸೇನನ ಕೋಪಾಗ್ನಿಗೆ ಸ್ನಾನ.; 20 ನೇ ಸಂಧಿ: ಜಯಮತ್ತನಾದ ಭೀಮನನ್ನು ವೃಷಸೇನನು ವಿರಥನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು.; 21ನೇ ಸಂದಿ:ಕರ್ಣಾರ್ಜುನರ ಯುದ್ಧಾರಂಬ; 22ನೇ ಸಂಧಿ:ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಸ್ತ ಸುರಾಸುರ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎರಡೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕರ್ಣಾರ್ಜುನರ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸುವುದು.; 23ನೇ ಸಂಧಿ: ಕರ್ಣಾರ್ಜುನರ ಯುದ್ಧ,ಕೃಷ್ಣ ಮೆಚ್ಚುವಂತೆ ಕರ್ಣಹೋರಾಡುವುದು.; 24 ನೇ ಸಂಧಿ :ಕರ್ಣನ ಪರಾಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಆಂಜನೇಯ ತಲೆದೂಗುವುದು.; 25 ನೇ ಸಂಧಿ :ಸರ್ಪಬಾಣ ಪ್ರಯೋಗ, ಶಲ್ಯ ತಿರಸ್ಕಾರ.; 26 ನೇ ಸಂಧಿ:ಕರ್ಣನ ವಿಜಯಸಿರಿ ಧನಂಜಯನ ಭುಜಕ್ಕೆ ಸರಿದಳು.; 27 ನೇ ಸಂಧಿ:ಕರ್ಣಾವಸಾನ. ಪಾಂಡವರ ದುಮ್ಮಾನ.

9. ಶಲ್ಯಪರ್ವ: 3

1 ನೇ ಸಂಧಿ :ಶಲ್ಯನ ಸೇನಾದಿಪತ್ಯ;; 2 ನೇ ಸಂಧಿ : ಧರ್ಮರಾಯನು ಶಲ್ಯನನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು.; 3ನೇ ಸಂಧಿ :ಧರ್ಮರಾಯನಿಂದ ಶಲ್ಯವಧೆ.

10. ಗದಾಪರ್ವ: 13

1 ನೇ ಸಂಧಿ :ಸುಯೋಧನನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡುದು.; 2 ನೇ ಸಂಧಿ :ಸಹದೇವನಿಂದ ಶಕುನಿಯ ಕಥೆ.; 3ನೇ ಸಂಧಿ :ದ್ವೈಪಾವನ ಸರೋವರ ಪ್ರವೇಶ.; 4 ನೇ ಸಂಧಿ :ಪಾಂಡವರು ಸುಯೋಧನನ್ನು ಅರಸಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವುದು.; 5 ನೇ ಸಂಧಿ:ಪಾಂಡವರ ಅವಹೇಳನದಿಂದ ಕೌರವ ಸರೋವರದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಾನೆ.; 6 ನೇ ಸಂಧಿ :ಭೀಮ ದುರ್ಯೋಧನರ ಸಂಗ್ರಾಮ; 8 ನೇ ಸಂಧಿ:ತೊಡೆಯೊಡೆದ ಕೌರವನನ್ನು ಕಂಡು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಪಾಂಡವರನ್ನು ನಿರ್ನಾಮಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.; 9ನೇ ಸಂಧಿ :ರಾತ್ರಿ ಪಾಂಡವ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಹತ್ಯೆ.; 10ನೇ ಸಂಧಿ:ಅಶ್ವಸ್ಥಾಮನ ಕುಶಿಕಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಉತ್ತರೆಯ ಗರ್ಭವನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹೊರಡುವ ಭೀಮಾರ್ಜುನರನ್ನು ದ್ರೌಪದಿ ತಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.;11ನೇ ಸಂಧಿ:ವೇದವ್ಯಾಸರು ದೃತರಾಷ್ಟ್ರನನ್ನು ಸಂತೈಸುವುದು, ಧರ್ಮರಾಯನಿಗೆ ಗಾಂಧಾರಿಯ ಶಾಪ.; 12ನೇ ಸಂಧಿ:ಮಡಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಗಾಂಧಾರಿಯ ವಿಲಾಪ.; 13 ನೇ ಸಂಧಿ:ಧರ್ಮರಾಜ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ.

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಬಾರತದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ

  • ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷದಿಂದ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು, ಆದುನಿಕ ಕಾಲವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ನಾಲ್ಕು ಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಮೊದಲನೆಯದು, ಹತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ; ಎರಡನೆಯದು ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಮೂರನೆಯದು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಹತ್ತೊಂಭತ್ತು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ.
  • ಪ್ರಥಮದ ಪ್ರೌಢ ಕಾವ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಜೈನಧರ್ಮರೂಪದಿಂದ ಆವಿರ್ಭೂತವಾದ ಆ ಚೇತನಶಕ್ತಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪಂಪನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಳಶರೂಪವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಕಾವ್ಯೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮರೂಪದಿಂದ ಮೈದೋರಿದ ಆ ಶಕ್ತಿ ಹರಿಹರ, ರಾಘವಾಂಕ, ಮೊದಲಾದವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಜ್ವಲವಾಗಿ ತೋರಿಕೊಂಡಿದೆ.
  • ತೃತೀಯ ಕಾವ್ಯೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವಭಕ್ತಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊಸಬಗೆಯಲ್ಲಿ ರಸಸ್ಪೂರ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಬಿರುದಿನ ಗದುಗಿನ ನಾರಣಪ್ಪನ ಈ ಮಹಾಕೃತಿಯು ಗಗನಚುಂಬಿ ಬೃಹತ್ ಗೋಪುರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈಗ ಈ ಗದುಗಿನ ನಾರಣಪ್ಪನೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕವಿನಾಯಕ. ಹೊಸ ಮತ್ತು ಹಳೆಗನ್ನಡಗಳ ಕಿರೀಟಪ್ರಾಯ ಕವಿ.
  • ನಗರವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದೂ ನಾಡಿನೆಲ್ಲಡೆ ಮೊಳಗುವಂತೆ ರಸ, ಇಂಪು ಲಯ, ತಾನ, ಮಾತಿನ ಮೋಡಿ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಕುಣಿತವನ್ನು ಗಮಕಿಗಳಿಂದ ಹಾಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾವ್ಯರಸ ಹರಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೋಡಿಗಾರ. ಇವನು ಭಾಮಿನಿಷಟ್ಪದಿಯ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ, ಹೊಸಹುಟ್ಟು, ಹೊಸಮಾರ್ಗ, ದಿಕ್ಕನ್ನು ತೋರಿದ ಧ್ರುವತಾರೆಯೆಂದರೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಲ್ಲ.
  • ಈತನಿಗೆ ‘ವೇದವ್ಯಾಸರ ಪ್ರೇಮಕುಮಾರ’- ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನೆಂದರೂ ಸರಿ, ಅವನೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ವೀರನಾರಾಯಣನ ಪ್ರೇಮಕಿಂಕರ ಅಥವಾ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ನೆಚ್ಚಿನ ‘ನಾರಣಪ್ಪ’ನೆಂದರೂ ಒಪ್ಪುವುದು.

ದಂತ ಕಥೆ

  • ವರಕವಿ ನಾರಣಪ್ಪನು ಗದುಗಿನ ವೀರನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯದ ಒಂದು ಕಂಬದ ಹತ್ತಿರ ಒದ್ದೆ ಪಂಚೆಯನ್ನು ಉಟ್ಟು, ಆ ಪಂಚೆ ಒಣಗುವವರೆಗೂ ಈ ಕಾವ್ಯದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಅದು ಒಣಗಿದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಪುನಃ ಮಾರನೇ ದಿನ ಅದನ್ನು ಅದೇ ರೀತಿ ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಈಗಲೂ ಆ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಾರಣಪ್ಪನು ಕುಳಿತ ಕಂಬದ ಗುರುತಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
  • ಈ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗ್ರಂಥರಚನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಒಂದು ದಂತ ಕಥೆಯನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ ಸರ್ಕಾರ ಅಚ್ಚು ಹಾಕಿಸಿದ ಕರ್ಣಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿ ಗ್ರಂಥದ ಪೀಠಿಕೆ ‘ತೋರಣ ನಾಂದಿ’ಯಲ್ಲಿ, ಕುವೆಂಪು ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಭಾಷೆ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, “ಒದ್ದೆ ಬಟ್ಟೆಯುಟ್ಟು (ಗದುಗಿನ ದೇವಾಲಯದ) ವೀರನಾರಾಯಣನ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು, ಭಕ್ತಿರಸಾವೇಶದಿಂದ ಆಡುತ್ತಾ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಭಕ್ತ ಕವಿಯನ್ನು ನೋಡಿರಲ್ಲಿ ! ಮೈಮರೆತು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ;
  • ಜನ ಮೈಮರೆತು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವನು ಉಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆಯ ತೇವ ಆರಿದಂತೆಲ್ಲಾ ಅವನ ಆವೇಶವೂ ಬತ್ತುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಜನ ನಿಷ್ಪಂದರಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ.” ದಂತಕಥೆಯಾದರೂ ಇದು ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ರಸಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ಸಹೃದಯ ಚೇತನಕ್ಕೆ ಆ ದಂತಕಥೆಯು ಧ್ವನಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ.
  • ದರ್ಶನಪ್ರತಿಭಾವಶಿಯಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ವೀರನಾರಾಯಣ ಕೃಪಾಸೂತ್ರಚಾಲಿತನಾಗಿ ಹಾಡಿದ ಆ ಭಕ್ತ ಕವೀಶ್ವರನಿಗೆ ಈ ಮಾತು ಒಪ್ಪುವಂತೆ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಒಪ್ಪದು. “ಮಹತ್ತಿನೊಡನೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿರುವ ವಿರಳಸಂಯೊಗವುಳ್ಳ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನು”. “ಕಲಿಯದವರಿಗೂ ಕಾಮಧೇನುವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಹೃದಯವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಮಹಾಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದಾನೆ”(ಕುವೆಂಪು).

https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%A3%E0%B2%BE%E0%B2%9F_%E0%B2%AD%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%A4_%E0%B2%95%E0%B2%A5%E0%B2%BE%E0%B2%AE%E0%B2%82%E0%B2%9C%E0%B2%B0%E0%B2%BF

ಇವುಗಳೂ ನಿಮಗಿಷ್ಟವಾಗಬಹುದು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಷಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ

ಭಾರತವು ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ. 1961ರ ಜನಗಣತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಮಾತೃಭಾಷೆಗಳಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿರುವ ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 1652. ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *